Afspiegelingstips

Bij een reorganisatieontslag moet de werkgever bepalen welke werknemers in aanmerking komen voor ontslag. Daarbij komt het afspiegelingsbeginsel om de hoek kijken.

Het afspiegelingsbeginsel is bedoeld als werknemersbescherm­ing en zorgt voor een eerlijke verdeling van de ontslagen over het gehele personeelsbestand en zoveel mogelijk gelijke leeftijdsopbouw binnen de onderneming. Lees hieronder de stappen.

Stel vast hoeveel arbeidsplaatsen vervallen

Bereken hoeveel fte moet komen te vervallen om tot de gewenste krimp te komen.

Verdeel de werknemers in functiegroepen

Voor werkinhoud, beloning en kwaliteiten zijn mogelijk verschillende functiegroepen.

Bepaal het type contract van de werknemers

  • Groep 1: externen (gedetacheerden, uitzendkrachten, zzp’ers).
  • Groep 2: AOW-gerechtigden.
  • Groep 3: oproepkrachten met een 0-urencontract.
  • Groep 4: werknemers met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd dat binnen 26 weken eindigt (inclusief payrollers).
  • Groep 5: werknemers met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd die pas na 26 weken afloopt en werknemers met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd.

Vervallen arbeidsplaatsen bij uitwisselbare functies?

Vervallen arbeidsplaatsen bij uitwisselbare functies?

Moeten er vervolgens nog meer ontslagen vallen?

Deel dan de werknemers uit groepen 2 tot en met 5 met uitwisselbare functies in de volgende leeftijdsgroepen in:

  • 15 tot 25 jaar
  • 25 tot 35 jaar
  • 35 tot 45 jaar
  • 45 tot 55 jaar en
  • 55 jaar en ouder

Bereken hoeveel werknemers je per leeftijdsgroep moet ontslaan

De werknemers uit groep 2, 3, 4 en 5 tellen hierbij allemaal mee, zodat de leeftijdsopbouw binnen deze groepen zoveel mogelijk gelijk blijft.

Wie komt daarna als eerst in aanmerking?

De werknemers uit (achtereenvolgens) de groepen 2 tot en met 4 komen als eerste voor ontslag in aanmerking. Pas daarna komen de werknemers uit groep 5 in aanmerking.

Afspiegelingsvoorbeeld

Een groot ICT bedrijf moet noodgedwongen reorganiseren. In de afdeling technische dienst zijn in totaal 80 mensen werkzaam en raken mensen boventallig. De leeftijdsopbouw voor deze functie is als volgt:

15-25
25-35
35-45
45-55
55+
Totaal
12 personen
9 personen
32 personen
20 personen
7 personen
80 personen
15%
11,3%
40%
25%
8,75%
100%

In totaal raken 30 werknemers in de technische dienst boventallig. Binnen elke leeftijdscategorie vermenigvuldigen we het percentage met 30 om het aantal boventallige werknemers per leeftijdsgroep te bepalen.

15-25
25-35
35-45
45-55
55+
Totaal
12 personen
9 personen
32 personen
20 personen
7 personen
80 personen
15%
11,3%
40%
25%
8,75%
100%
* 30 = 4,5
* 30 = 3,4
* 30 = 12
* 30 = 7,5
* 30 = 2,6
* 30 = 30

We ronden af naar hele getallen. Getallen met de hoogste cijfers achter de komma ronden we als eerste naar boven af totdat het totaal van 30 werknemers is bereikt. Eventuele overblijvende getallen ronden we dan naar beneden af.

15-25
25-35
35-45
45-55
55+
Totaal
12 personen
9 personen
32 personen
20 personen
7 personen
80 personen
15%
11,3%
40%
25%
8,75%
100%
* 30 = 4,5
* 30 = 3,4
* 30 = 12
* 30 = 7,5
* 30 = 2,6
* 30 = 30
5
3
12
7
3
30 personen

Nu duidelijk is hoeveel werknemers boventallig zijn, moeten we bepalen wie er dan moeten vertrekken. Dat doen we volgens het principe van last in, first out; degenen met het korte dienstverband moeten het eerste vertrekken. Overigens kan er in uitzonderlijke gevallen worden afgeweken van het afspiegelingsbeginsel. Dit kan op grond van een wettelijke uitzondering of indien de toepasselijke cao een afspiegelingsbeginsel voorschrijft.

Nu duidelijk is welke werknemers voor ontslag in aanmerking komen, staan we stil bij de combinatie van het aanbieden van een vaststellingovereenkomst en het aanvragen van een UWV ontslagvergunning, de zogenaamde tweetrapsraket.